107935423653

نویس نده مس ئول: آرام تیرگ ر، دانش یار، گ روه پزش کی اجتماع ی، پژوهش کده س امت، دانش گاه عل وم پزش کی باب ل، باب ل، ای ران. ایمی ل: aramtirgar@yahoo.com
چکیده
مقدم ه: اخت الات اس کلتی-عضانی یک ی از پیامده ای اجتن اب ناپذی ر غفل ت از اص ول ارگونوم ی میباش د .اس تفاده روز اف زون از کامپیوت ر در دانش جویان ممک ن اس ت چنی ن آس یبهایی را در پ ی داش ته باش د. از این رو، پژوه ش حاض ر ب ا ه دف تعیی ن ش یوع اخت الات اس کلتی عضان ی و ارزیاب ی اثربخش ی ی ک مداخل ه آموزش ی ارگونومی ک در دانش جویان اج را ش د.
-31279305422

،

،

ی افتهه ا: از 205 دانش جوی ش رکت کنن ده در مرحل ه نخس ت ،44/62 درص د )128 نف ر( ط ی س ال گذش تهحداق ل در ی ک ناحی ه از سیس تم اس کلتی-عضانی دچ ار درد ی ا ناراحت ی بودهان د، ح ال آنک ه کمت ر از 01 درص د آن ان از ماحظ ات ارگونومی ک کار ب ا کامپیوت ر آگاه ی داش تند. پ س از واگ ذاری مطل ب آموزش یآگاه ی دانش جویان از ماحظ ات ارگونومی ک در کار ب ا کامپیوت ر بط ور معن ی داری )100/0 P >( بهب ود یافت هو عملک رد بی ش از 95 درص د از آن ان متوس ط ی ا خ وب ارزیاب ی ش د.
نتیج ه گی ری: مداخل ه آموزش ی ب ر آگاه ی دانش جویان در خص وص ماحظ ات ارگونومی ک کار ب ا کامپیوت رمؤث ر ب ود. ام ا پیش گیری از اخت الات اس کلتی عضان ی ع اوه ب ر آم وزش، نیازمن د تدابی ر مکم ل مانن دحــذف عوامــل خطــر و کنترل هــای مدیریتــی میباشــد. تمامی حقوق نشر برای دانشگاه علوم پزشکیهمدان محفوظ است.
روش کار: ای ن مطالع ه مقطع ی و مداخل های در گروه ی از دانش جویان پزش کی و پیراپزش کی انج ام پذیرف ت . نمونهه ا ب ه روش آس ان انتخ اب گردیدن د. در مرحل ه نخس ت، دادهه ا ب ا اس تفاده از ی ک ف رم محق ق س اخته و پرسش نامه اس تاندارد نوردی ک جم ع آوری ش د. س پس کتابچ های جه ت آش نایی ب ا اص ول ارگونوم ی در کار ب ا کامپیوت ر )مداخل ه آموزش ی( در اختی ار دانش جویان ق رار گرف ت. در مرحل ه دوم، اثربخش ی مداخل ه، در 24 ت ن از دانش جویان از طری ق آزم ون کتب ی و آزم ون ش به آس کی م ورد ارزیاب ی ق رار گرف ت. جه ت پ ردازش دادهه ا از ن رم اف زار SPSS15، ش اخصهای آم ار توصیف ی و تحلیل ی اس تفاده ش د.
مقدمه
127000986154

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.20286/joe-04036 ]

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.20286/joe-04036 ]

ط ی دو ده ه اخی ر می زان اس تفاده از کامپیوت ر ب ه دلای ل متع دد و بــه شــکل شــتابنده ای افزایــش یافتــه، بطوریکــه بــا توجــه بــه آماره ا جه ت انج ام ح دود س ه چه ارم از فعالیته ای ش غلی از کامپیوتــر اســتفاده میشــود و یــا حداقــل 20 درصــد از نیروهــای کار بیـش از نیمـی از زم ان کار خ ود را ب ه اس تفاده از کامپیوت ر ســپری میکننــد] 1, 2[، گفتنــی اســت علیرغــم اثــرات مثبــت بکارگیــری کامپیوتــر در کارهــا و افزایــش میــزان اســتفاده از آن در مش اغل مختل ف، ش اهد اث رات س وئی مانن د خس تگی چش م ،س ردرد و بیماریه ای اس کلتی-عضانی هس تیم ک ه البت ه می زان ایــن اختــالات بیــن کاربــران کامپیوتــر از شــیوع بالایــی نیــز برخوردارن د] 3, 4[. تحقیق ات انج ام ش ده ارتب اط بی ن اس تفاده از کامپیوت ر و ابت ا ب ه اخت الات اس کلتی-عضانی را تأیی د ک رده و بیانگ ر آنن د ک ه کارب ران کامپیوت ر مس تعد پیش رفت اخت الات اس کلتی-عضانی حداق ل ب ا ش یوع 50 درص دی هس تند] 5, 6[. مطالعــات انجــام شــده توســط موسســه ملــی ایمنــی و بهداشــت ش غلی آمری کا نی ز اع ام ک رده ک ه بی ش از 75 درص د کارب ران کامپیوتــر در محیــط کار اداری کــم و بیــش از درد کمــر، پشــت و شــانه رنــج میبرنــد] 7[. مهم تریــن ریســک فاکتورهایــی کــه عمومــاً” منجــر بــه ایجــاد ناراحتی هــای اســکلتی- عضانــی میشــوند عبارتنــد از: فعالیــت تکــراری، اعمــال نیــروی زیــاد ،پوســچر کاری نامناســب، فشــارهای تماســی و خســتگی فیزیکــی کــه البتــه در کار بــا کامپیوتــر فاکتورهــای دیگــری ماننــد مــدت اســتفاده از کامپیوتــر، دفعــات و فواصــل اســتراحت، روش کار بــا صفحــه کلیــد، وضعیــت صفحــه نمایــش و در نهایــت فاکتورهــای روانی-اجتماع ی نی ز نق ش دارن د] 8, 9[. مواجه ه ش غلی ب ا چنی ن ریســک فاکتورهایــی میتوانــد منجــر بــه شــکایات، ناراحتیهــا و بیماریهــای متنوعــی همچــون تنوســنوئیت، کمــردرد و ســندرم تون ل کارپ ال گ ردد ک ه بخشه ای مختل ف ب دن مانن د گ ردن ، شــانهها، کمــر و دیگــر بخشهــای سیســتم اســکلتی عضانــی را درگیــر می ســازند] 10, 11[.
مداخــات توصیــه شــده بــرای پیشــگیری و مدیریــت اختــالات فــوق شــامل طراحــی مجــدد ایســتگاه کاری و مداخــات اجرایــی از جمل ه آم وزش اس ت. طراح ی مج دد ایس تگاه کار اگ ر چ ه ب ا اث رات س ودمندی ب ر حال ت بدن ی هم راه اس ت ام ا بعی د اس ت ب ه تنهای ی ق ادر ب ه برط رف س اختن اخت الات اس کلتی-عضانی ش غلی باش د؛ از این رو ب رای ح ل مش کل در کارب ران کامپیوت ر ،رویک ردی چن د وجه ی ک ه از جمل ه آنه ا آم وزش ه م میباش د ،توصی ه ش ده اس ت] 12[. س ازمان جهان ی بهداش ت رفت ار ناصحیح را ب ه عن وان عام ل اصل ی مش کات ش ایع بهداش تی میدان د، در نتیجــه بــرای کاهــش خطــرات اختــالات اســکلتی-عضانی نیــز توصی ه میش ود ت ا در کن ار دیگ ر اقدام ات پیش گیرانه، مداخ ات آموزشــی اصــول ارگونومــی کار بــا کامپیوتــر بــا هــدف اصــاح رفتــار در نظــر گرفتــه شــوند] 13[. کنترل هــای مهندســی اولیــن رویک رد مداخل ه ای ب رای کاه ش ریس ک فاکتوره ای ایجادکنن ده ناراحتیهــای اســکلتی- عضانــی بــوده کــه از جملــه روش هــای آن می ت وان ب ه طراح ی ش غل، ط رح بن دی مح ل کار و طراح ی ابزارهــای مناســب بــرای کار اشــاره نمــود. کنترل هــای مدیریتــی دومی ن خ ط دفاع ی ب رای کاه ش مواجه ه ب ا ریس ک فاکتوره ای ایجادکننــده ناراحتیهــای اســکلتی- عضانــی می باشــد کــه از جمل ه روش ه ای آن می ت وان ب ه آم وزش ش اغلین، چرخ ش ش غل و مدیری ت زم ان مواجه ه اش اره نم ود در حال ت ای ده آل اس تفاده از کنترل هــای مهندســی ماننــد طراحــی ارگونومیــک فضــای کار مؤثرتری ن روش مداخل ه ب ه قص د ح ذف کام ل ریس ک فاکتورهای محی ط اداری اس ت. ب ا ای ن ح ال ای ن روش، پرهزین ه و وق ت گی ر می باش د. درنتیج ه اس تفاده از کنترل ه ای مدیریت ی مانن د ارائ ه آم وزش ب ه اف راد و فراه م ک ردن زمین ه جه ت ایج اد تنظیم ات فض ای کاری ب ه وس یله خ ود اف راد میتوان د رویک رد مداخل ه ای مناس بی محس وب گ ردد] 31[.
در ایــن ســالها کامپیوتــر بــه یکــی از ابزارهــای مهــم کاری بــرای دانشــجویان مبــدل شــده و آنهــا ناگزیرنــد جهــت فراگیــری رهنموده ای آموزش ی و فعالیته ای پژوهش ی گاه ی ب رای س اعتها ب ه اس تفاده از آن روی آورن د. وضعی ت اخی ر هم راه ب ا ع دم توج ه بــه ماحظــات ارگونومیکــی در کار بــا کامپیوتــر ممکــن اســت در بلنــد مــدت بــا پیامدهــای ســوئی بــر سیســتم اســکلتی عضانــی آنــان همــراه باشــد] 14, 15[. بــا توجــه بــه مطالــب فــوق، پایــش شــیوع اختــالات اســکلتی-عضانی ناشــی از کار بــا کامپیوتــر در دانش جویان و اج رای ط رح مداخل های ب ا رویک رد آم وزش و فرهنگ ســازی در دانشــجویان امــری ضــروری بــه نظــر میرســد. موضــوع اخی ر علیرغ م اهمی ت ف راوان کمت ر م ورد توج ه ق رار گرفت ه اس ت از اینــرو بــر آن شــدیم تــا در قالــب پژوهشــی بــه بررســی شــیوع عائ م اخت الات اس کلتی-عضانی، وضعی ت آگاه ی دانش جویان در خص وص ماحظ ات ارگونومی ک در کار ب ا کامپیوت ر و ارزیاب ی میزان اثربخش ی مداخ ات آموزش ی ب ر آگاه ی و عملک رد آن ان پیرام ون اص ول ارگونومی ک کار ب ا کامپیوت ر بپردازی م.
روش کار
پژوهــش حاضــر بصــورت
مقطعــی و یــک مطالعــه مداخلــه ای ترکیب ی اس ت ک ه ط ی دو مرحل ه انج ام پذیرف ت. مرحل ه اول ب ا ه دف بررس ی ش یوع عائ م اخت الات اس کلتی- عضان ی و می زان آگاهــی دانشــجویان از ماحظــات ارگونومیکــی کار بــا کامپیوتــر و مرحلــه دوم طــی ســه مــاه بعــد در گروهــی حــدود پنــج درصــد از جمعیــت دانشــجویان دانشــگاه) 205 نفــر( از دانشــکده های پزشــکی، و پیراپزشــکی بــه اجــرا در آمــد. نمونههــای مرحلــه اول بص ورت آس ان و ب ا توج ه ب ه تمای ل ب ه هم کاری با ش رط اش تغال ب ه تحصی ل بی ش از یکس ال وارد مطالع ه ش دند ک ه تعدادش ان 205 نف ر ب ود. دانش جویان کاردان ی ب ه دلی ل تع داد بس یار ک م و دانش جویان دانش کده دندانپزش کی ب ه دلی ل پوس چر نامناس ب در هن گام فعالیته ای دندانپزش کی، از مطالع ه کن ار گذاش ته ش دند.
127000986154

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.20286/joe-04036 ]

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.20286/joe-04036 ]

جه ت گ ردآوری اطاع ات در مرحل ه اول، از فرم ی محق ق س اخته و اقتب اس ش ده از مطالع ات گذش ته اس تفاده ش د ک ه روای ی و پایای ی آن در مطالع ات گذش ته ب ه اثب ات رس یده اس ت] 7, 61, 17[. ف رم مشــتمل بــر 6 ســؤال بــاز و 13 ســؤال بســته در دو قســمت بــود .ال ف: مش خصات ف ردی و جمعی ت ش ناختی ب: س ؤالاتی پیرام ون متوســط مــدت زمــان اســتفاده از کامپیوتــر در طــول روز، وجــود عائ م اخت الات اس کلتی-عضانی، و س والاتی در خص وص آگاه ی از ماحظ ات ارگونومی ک در کار ب ا کامپیوت ر مانن د ارتف اع مناس ب در نمایش گر، نشس تنگاه صندل ی و می ز کامپیوت ر. ب ه منظ ور تعیی ن ش یوع اخت الات اس کلتی-عضانی از پرسش نامه اس تاندارد نوردی ک اس تفاده ش د] 18[. فرمه ا توس ط مجری ان ط رح در اختی ار نمونهه ا ق رار گرفت ه و پ س از تکمی ل در هم ان روز بازپ س گرفت ه ش د. در ای ن مرحل ه ن ام و ن ام خانوادگ ی، ش ماره تم اس و پس ت الکترونی ک دانش جویان ب ه منظ ور دسترس ی جه ت ش رکت در مرحل ه دوم طرح م ورد س ؤال ق رار گرف ت. البت ه به منظ ور رعای ت ماحظ ات اخاقی ،ه دف از انج ام پژوه ش ب رای تمام ی دانش جویان معرف ی و ش رکت در پژوه ش ب رای آن ان کام اً اختی اری اع ام گردی د. به دانش جویان اطمین ان داده ش د ک ه اطاع ات ش خصی آنه ا محرمان ه مان ده و دادهه ا تنه ا بص ورت کل ی م ورد پ ردازش و اس تفاده ق رار خواه د گرف ت. تع دادی از س ؤالات در مرحل ه اول و دوم پژوه ش یکس ان بودت ا می زان آگاه ی دانش جویان در خصوص ماحظ ات ارگونوم ی کار با کامپیوت ر س نجیده ش ود و ب ه ای ن نکت ه پ ی ببری م ک ه آی ا مداخل ه آموزش ی اث ری در ارتق ای آگاه ی دانش جویان داش ته ی ا خی ر.
کامپیوتر

کار

میز

استقرار

نحوه
:1

ر
ی
تصو

کامپیوتر

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

کار

میز

  • 1

پاسخ دهید