بررسی نقش میانجی مهارت سیاسی و استرس شغلی در رابطه بین احساس پاسخگویی فردی و عملکرد شغلی
محمد حسنی 1، فرحناز دهقانی 2، مهدی کاظم زادهبیطالی 3، *
استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
کارش ناس ارش د مدیری ت آموزش ی، دانش کده ادبی ات و عل وم انس انی، دانش گاه ارومی ه، ارومی ه ،ایران
دانشــجوی دکتــری مدیریــت آموزشــی، دانشــکده ادبیــات و علــوم انســانی، دانشــگاه ارومیــه ،ارومیــه، ایــران
494413405

نویسـنده مسـئول: مه دی کاظ م زادهبیطال ی، دانش جوی دکت ری مدیری ت آموزش ی، دانش کده ادبی ات و عل وم انس انی، دانش گاه ارومی ه، ارومی ه، ای ران. ایمی ل: mehdikazemzadee@gmail.com

چکیده
مقدم ه: ازآنجاک ه کارکن ان از مهمتری ن س رمایههای ه ر س ازمان از جمل ه مراک ز آم وزش عال ی ب ه ش مار میرونــد، بررســی و شناســایی عوامــل تاثیر-گــذار بــر عملکــرد و تنــش شــغلی آنهــا از اهمیــت روزافزونــی برخ وردار اس ت. برای ن اس اس پژوه ش حاض ر ب ا ه دف بررس ی رابط ه بی ن پاس خگویی ف ردی و عملک رد ش غلی ب ا آزم ون نق ش میانج ی مهارته ای سیاس ی و تن ش ش غلی در بی ن کارکن ان دانش گاه ش یراز انج ام ش ده اس ت.
روشکار: جامعــه آمــاری ایــن پژوهــش شــامل کلیــه کارکنــان دانشــگاه شــیراز کــه دارای مــدرک بــالای دیپل م هس تند بودن د ک ه ش امل 726 نف ر بودن د ک ه از می ان آن ان 248 نف ر ب ا روش نمونهگی ری تصادف ی طبق های انتخ اب ش دند. روش تحقی ق توصیف ی- همبس تگی ب ود. ب رای گ ردآوری اطلاع ات از پرسش نامههای
مقدمه
از آنج ا ک ه نق ش آم وزش عال ی در توس عه اقتص ادی، اجتماع ی و فرهنگ ی کش ور تعیینکنن ده اس ت و نی روی انس انی متخص ص موردنیــاز بخش هــای مختلــف توســط آمــوزش عالــی تربیــت می شــوند، تقویــت و توســعه ایــن بخــش زیربنــای توســعه ســایر بخشهــا را بــه دنبــال دارد] 1[. منابــع انســانی یکــی از عوامــل حیاتــی بــر بقــای ســازمانها هســتند. مفهــوم مدیریــت منابــع انس انی ب ر نق ش و اهمی ت نیروه ای ماه ر و مس تعد در س ازمان اســتوار اســت و تمــام ســعی خــود را در جهــت بهکارگیــری ،بهســازی و نگهــداری و کاربــرد منابــع انســانی بــکار میبــرد تــا توانمندیهــای آن بــرای ایجــاد یــک سلســله جریانــات مؤثــر تولی دی خدمات ی و درنهای ت ادارهٔ س ازمانی مس تحکم و دس ت یابی بــه آرمانهــا و اهــداف والای پیشبینی شــده بــه نحــوه مطلــوب بهــره گیــرد. مهم تریــن و اساســی ترین مســئله هــر ســازمانی عملکــرد شــغلی نیروهــای انســانی آن ســازمان اســت. عملکــرد شــغلی بهعنــوان ارزش کلــی مــورد انتظــار ســازمان از تکههــای مج زای رفت اری تعریف ش ده اس ت ک ه ی ک ف رد در ط ول ی ک دوره مشــخص از زمــان انجــام میدهــد] 2[. توجــه بــه کارکنــان و در رأس آن عملکــرد شــغلی آنهــا بهعنــوان بزرگ تریــن و مهم تریــن ســرمایه انســان، پدیــده-ای اســت کــه در طــول چنــد ده ه اخی ر رش د فراوان ی داش ته و بس یاری از تح ولات س ال های کنونــی کــه در قالــب نامتمرکــز کــردن نظــام مدیریــت و کاهــش لایههــای ســازمانی و اســتفاده و ارتقــای مشــارکت کارکنــان در فراینــد تصمیمگیــری و امــوری از ایــن دســت پدیــد آمدهانــد .درواقــع نگــرش ســازمانها بــه نیــروی کار دگرگــون شــده اســت و کارکن ان س ازمان از تعری ف کهن ه و ن ارس دورهٔ پ س از انق لاب صنعتــی رهــا شــده اســت و بــا تعریــف تــازه، منابــع پــرارزش شــناخته می شــوند. هماکنــون ســازمانهای صنعتــی بازرگانــی و حت ی خدمات ی ب رای ب الا ب ردن درج ه به ره وری خ ود ب ه افزای ش تــوان تخصصــی، رضایــت و دلبســتگی منابــع انســانی خــود روی آورده-ان د و به رهوری را بهب ود بخش یدهاند و ب ه عملک رد ش غلی و کیفیــت زندگــی شــغلی آنهــا مربــوط ســاختهاند] 3[مبان ی نظ ری و پژوهش ی حاک ی از تاثی رات مثب ت پاس خگویی ب ر عملک رد میباش د] 4[. بط ور وی ژه، اگ ر در اف راد س طح حداقل ی از پاســخگویی احســاس نشــود، کارکنــان هــر چــه دوســت دارنــد را انج ام خواهن د داد ک ه ای ن منج ر ب ه ب ی نظم ی در س ازمان خواه د ش د. اگ ر چ ه احس اس پاس خگویی مرتب ط ب ا تع دادی از پیامدهــای مهــم کاری ماننــد OCB میباشــد] 5[. برجســته ترین رابط ه را ب ا عملک رد ش غلی دارد] 6[. بررس یها نش ان میدهن د ک ه از مهمتری ن عوام ل تأثی ر گ ذار ب ر عملک رد کارکنان، پاس خگو نمــودن آنهــا می باشــد بــه طــور ضمنــی کســانیکه احســاس پاس خگویی بیش تری دارن د، معمولاً”رفتاره ای کاری س طح بالای ی نس بت ب ه کس انیکه احس اس پاس خگویی کمت ری دارن د، نش ان میدهنــد. ایــن امــر منعکــس کننــده یــک رابطــه چشــمگیر و مثب ت پاس خگویی ب ا عملک رد ش غلی اس ت] 6[.
پاس خگویی متغی ری پیچی ده می باش د ک ه دارای س طوح مختل ف و پیامده ای مثب ت و منف ی زی ادی اس ت] 6[. پاس خگویی ام روزه بهعن وان یک ی از ویژگیه ای رفت ار مدی ر و کارکن ان ب ا یکدیگ ر در ســازمانها و بهخصــوص دانشــگاه می باشــد کــه باعــث پیش رفت اه داف دانش گاه می ش ود؛ در حقیق ت پاس خگویی یک ی از ارکان اصلــی مدیریــت اســت کــه تصویــری از عدالــت، برابــری ،اعتمــاد و انصــاف را بــه ذهــن متبــادر میســازد و میتوانــد بــرای بهب ود ش رایط و اثربخش ی مدیری ت مورداس تفاده ق رار گی رد] 1[.
بــه دلیــل اینکــه کارکردهــای متــداول هــر سیســتم اجتماعــی ،جوابگویــی بــرای رفتارهــای فــردی مطلــوب و نامطلــوب را ملــزم مــیدارد] 7[، پاســخگویی بهعنــوان یــک جــز اصلــی در محیــط کار ب ه ش مار میآی د. پاس خگویی در اص ل پاس خگو ب ودن اف راد در قب ال تصمیمـات و کارهایش ان. ب دون پاس خگویی اف راد ق ادر خواهن د ب ود ک ه ه ر آن چی زی را ک ه دوس ت دارن د، انج ام دهند .
نتیج ه چنی ن وضع ی آش وب و شکس ت س ازمان خواه د ب ود] 8[. متأســفانه تحقیقــات در موضــوع پاســخگویی بهانــدازه اهمیــت آن در مراک ز آموزش ی ب ه وی ژه درب اره پیش ایندها و پیامده ای ای ن س ازه مه م ص ورت نگرفت ه اس ت] 5, 7[.
پاســخگوی
ی همان طــور کــه “آدامــس” و “کریســت” )9991( عقی ده دارن د ب رای بس یاری از علاقهمن دان اصلاح ات آموزش ی ، بهعنــوان یــک ســکوی پــرش در بهبــود آموزشــی بــه شــمار میآیــد] 9[. فرینــک و کلیمســکی) 1998( اظهــار میدارنــد کــه بهمنظ ور بهب ود تئ وری پاس خگویی در مدیری ت مناب ع انس انی و بهطورکل ی ت ر – س ازمان ها – مطالع ات عمیق ی موردنی از اس ت کــه پاســخگویی را در ســازمانهای واقعــی بــا خــود کارمنــدانبررســی کننــد. تابهحــال مطالعــات معــدودی پاســخگویی را در س طح ف ردی ب ا کارمن دان واقع ی موردپژوه ش ق رار دادهان د] 8, 15-10[. تحقیق ات قبل ی رابط ه بی ن پاس خگویی و چن د پیام د مثبــت روان شــناختی و رفتــاری را تائیــد کردهانــد] 16[. فانــت نش ان داد ک ه کارکن ان پاس خگو نس بت ب ه کارکن ان ب ا احس اس پاســخگویی پاییــن عملکــرد بالاتــری را از خــود نشــان میدهنــد 17][. دیویــس و همــکاران رابطــه مثبتــی را بیــن پاســخگویی و عملکــرد شــغلی نشــان دادنــد] 18[. تامــس و همــکاران هــم بــه نتیجــه مشــابهی رســیدند] 91[.
از طرف ی اف رادی ک ه مه ارت سیاس ی دارن د نس بت ب ه ای ن اف راد کــه فاقــد ایــن مهــارت هســتند دارای عملکــرد شــغلی مؤثرتــری میباش ند و هن گام پاس خگویی عملک رد ب ه ص ورت ای دال عم ل میکننــد. در میــان بســیاری از جوامــع علمــی و دانشــگاهی ایــن ب اور وج ود دارد ک ه س ازمانها ماهی ت سیاس ی دارن د ب ر ای ن اس اس ف رض میش ود ک ه عملک رد، اثربخش ی و موفقی ت ش غلی ع لاوه ب ر داش تن ه وش و پش تکار، نیازمن د عوام ل دیگ ر مانن د زیرکــی اجتماعــی، موقعیــت یابــی و زرنگــی اســت. برخــی بــه خصوصیاتــی کــه فــرد را قــادر بــه اعمــال نفــوذ موفقیــت آمیــز می ســازد؛ برخــی بــه خصوصیاتــی کــه فــرد را قــادر بــه اعمــا ل نفــوذ موفقیــت آمیــز میســازد بــه عنــوان ســبک بیــن فــردی ،ادراک یــا ماهیــت سیاســی اشــاره کردهانــد] 02[.
نگــرش سیاســی بــه ســازمانها ایــن اعتقــاد را دارد کــه افــراد نه-تنه ا ب رای موف ق ش دن بلک ه ب رای مان دن و بق ا در س ازمان بای د دارای تمای ل سیاس ی و نی ز مه ارت سیاس ی باش ند در واق ع مینتزبــرگ بیــان میکنــد افــراد بایــد توانایــی متقاعــد کــردن اف راد تأثیرگ ذار روی اف راد و کنت رل آنه ا را در راس تای رس یدن بــه اهــداف کاری خــود داشــته باشــند؛ مهــارت سیاســی توانایــی ی ک مدی ر در سروس امان دادن ب ه رواب ط خ ود بی ن کارکن ان و همــکاران و مافوقهــای خــود اســت] 6[.
از طرف ی س طوحی از اس ترس ممک ن اس ت ب ه بهتر ش دن عملکرد کاری کم ک کنن د. وقت ی اس ترس وج ود ن دارد چالشه ای کاری وج ود نخواه د داش ت، کس الت و ناتوان ی افزای ش یافت ه و ب ر روی عملکــرد اثــر منفــی میگــذارد. چنانچــه اســترس افزایــش پیــدا کن د عملک رد ب ه س مت بهب ود م یرود و کارکن ان آمادگ ی ذهن ی و روان ی بالای ی ب رای رویاروی ی ب ا چالشه ا پی دا میکنن د] 6[.
127000986154

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.20286/joe-04037 ]

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.20286/joe-04037 ]

127000986154

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.20286/joe-04037 ]

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017 [ DOI: 10.20286/joe-04037 ]

تن ش در زندگ ی هم ه اف رادی ک ه در یک ی از مش اغل مختل ف جامعــه کار میکننــد وجــود دارد و بــه گونههــای مختلــف بــر آنه ا فش ار وارد م یآورد] 21[. درواق ع فش ار و تنشه ای کاری ع لاوه ب ر مش کلاتی ک ه ب رای ش غل ایج اد م ی کنن د پیامده ای نامناس بی نی ز ب رای س ازمانها و ادارات دارد] 22[. تن ش واکن ش و عکسالعمــل شــخصی بــه محیــط پیرامــون خــود را شــامل میشــود، کــه می توانــد آثــار مثبــت و منفــی را بــرای او ایجــادکنــد] 32[.
عملکــرد کارکنــان تأثیــرات بالقــوه ای بــرای رســیدن بــه اهــداف س ازمان دارن د ام ا در ه ر س ازمانی بهخص وص دانش گاه، عملک رد ش غلی کارکن ان، مطاب ق ب ا مس یر ه دف س ازمان ط ی نخواه د شــد و کارکنــان بــا پاســخگویی شــخصی و ســطحی خــود مانــع رســیدن اهــداف ســازمان بهصــورت ایدئــال و منطقــی می باشــند .م ا در ای ن تحقی ق س عی ب ر آن داری م ت ا از طری ق پاس خگویی ف ردی کارکن ان تأثی ر آن را ب ر عملک رد ش غلی بیابی م و مه ارت سیاســی و تنــش شــغلی کارکنــان را بهعنــوان نقــش میانجــی ب ه کار ببری م و آی ا رابط های ب ا عملک رد ش غلی اف راد دارن د؟ و آی ا مه ارت سیاس ی و تن ش ش غلی ب ر پاس خگویی ف ردی اف راد رابط ه دارن د ک ه باع ث تأثی ر ب ر عملک رد ش غلی آنه ا گ ردد؟ و مس ئله ای ن تحقی ق بی ان میکن د ک ه آی ا پاس خگویی ی ک ش غل اگ ر بامه ارت سیاس ی انج ام آن هم راه ش ود عملک رد آن تغیی ری خواه د ک رد ی ا خی ر؟ و آی ا ای ن رابط ه بهوس یله تن ش ش غلی تقوی ت و ی ا کاه ش پی دا خواه د ک رد؟
هاى

مهارت
پاسخگویى
هاى

تنش
عملکرد

هاى

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

مهارت

پاسخگویى

هاى

  • 1

پاسخ دهید