محمد بابامیری 1، بابک معینی 2، *، حجت طهماسیان 3، قدرتالله روشنایی 4، مجید براتی 5
مرک ز تحقیق ات عل وم بهداش تی، گ روه ارگونوم ی، دانش کده بهداش ت، دانش گاه عل وم پزش کی هم دان، هم دان، ای ران
مرک ز تحقیق ات عوام ل اجتماع ی موث ر ب ر س امت، دانش کده بهداش ت، دانش گاه عل وم پزش کی هم دان، هم دان، ای ران
کارش ناس ارش د آم وزش بهداش ت، گ روه بهداش ت عموم ی، دانش کده بهداش ت، دانش گاه عل وم پزش کی هم دان، هم دان، ای ران
مرک ز تحقیق ات م دل س ازی بیماری هـای غی ر واگی ر و گـروه آمـار زیس تی، دانش گاه عل وم پزش کی هم دان، هم دان، ای ران
مرک ز تحقیق ات اختـالات رفتـاری و س وء مص رف م واد، دانش کده بهداش ت، دانش گاه عل وم پزش کی هم دان، هم دان، ای ران
72000419952

نویس نده مس ئول: باب ک معین ی، مرک ز تحقیق ات عوام ل اجتماع ی موث ر ب ر س امت، دانش کده بهداش ت، دانش گاه عل وم پزش کی هم دان، هم دان، ای ران. ایمی ل: babak_moeini@umsha.ac.ir
چکیده
مقدم ه: در برخ ی از مش اغل مانن د ش غل پرس تاری ب ه دلی ل ش رایط خ اص ش غلی کیفی ت خ واب پایی ن اس ت و ب ا توج ه ب ه اهمیت ی ک ه کیفی ت خ واب دارد ای ن مطالع ه ب ه بررس ی تأثی ر آم وزش بهداش ت خ واب ب ر کیفی ت خ واب پرس تاران پرداخت ه اس ت.
روشکار: ایــن پژوهــش یــک مطالعــه مداخلــهای و نیمــه تجربــی بــود. جمعیــت مــورد مطالعــه آن پرســنل پرس تاری ش اغل در بیمارس تانهای منتخ ب لرس تان بودن د ک ه از می ان آنه ا ب ه ص ورت تصادف ی 50 نف ر ب ه عن وان گ روه کنت رل و 50 نف ر بعن وان گ روه مداخل ه انتخ اب ش د. پرسش نامههای مربوط ه ش امل پرسش نامه اطاع ات جمعی ت ش ناختی و کیفی ت خ واب پیتزب ورگ ب ود. مداخل ه آموزش ی ب رای گ روه مداخل ه ص ورت
خــواب از نیازهــای اساســی انســان اســت کــه بــرای حفــظ و نگهــداری انــرژی، وضعیــت ظاهــری و رفــاه جســمی لازم اســت و س امت انس ان ب ا کمی ت و کیفی ت خ واب درارتب اط اس ت] 1[. خ واب نق ش مهم ی در س امت انس ان، فراین د یادگی ری و حافظ ه دارد و می توانــد کیفیــت زندگــی فــرد را تحت تاثیــر خــود قــرار ده د] 1, 2[. ب ه دلی ل ش رایط کاری در بعض ی از مش اغل کیفی ت خــواب در افــراد شــاغل در آنهــا بــه صورتــی منفــی تحــت تأثیــر قــرار میگیــرد. اختــالات خــواب در بیــن جمعیــت شــاغل رایــج اســت و ســامت آنهــا را تحــت تأثیــر قــرار میدهــد. مشــخص ش ده اس ت ک ه مش کات خ واب ب ا بیماریه ای مختلف ی مانن د بیماریهــای قلبــی و دیابــت در ارتبــاط هســتند] 3-5[.
از جمل ه مش اغلی ک ه درگی ر نوب ت کاری و اخت ال خ واب ناش ی از آن هس تند، گ روه پرس تاران و ماماه ا هس تند. می ت وان گف ت اختــالات خــواب در حرفــه پرســتاری و مامایــی از چنــد منظــر اهمیــت دارنــد. نخســت اینکــه تظاهــرات اختــالات خــواب بــه گون ه ای اس ت ک ه میتوان د س امت و ایمن ی بیم اران و پرس نل پرســتاری و مامایــی را بــه خطــر انــدازد و دوم اینکــه ایــن شــغل عوامــل خطــر متعــددی بــرای ابتــای فــرد بــه اختــال خــواب دارد. از جمل ه ای ن عوام ل می ت وان ب ه ای ن م وارد اش اره ک رد: ش یفت کاری، محرومی ت از خ واب، اضط راب و اس ترس کاری ب الا 6][. درنتیجــه ایــن مســاله و در آمیختــه بــودن شــغل پرســتاری بــا وضعیــت نوبــت کاری و اختــال خــواب برخاســته از آن، ایــن امــکان وجــود دارد کــه بســیاری از افــراد شــاغل در ایــن بخــش مه م تح ت تأثی ر پیامده ای منف ی ای ن وضعی ت ق رار بگیرن د ک ه درنتیج ه بنی اد جس می و روان ی ف رد تضعی ف ش ده و مش کاتی نظی ر اخت الات گوارش ی، مش کات قلب ی، خس تگیهای عصب ی ،ع دم تمرک ز ح واس، رفت ار نامناس ب، توه م، ناس ازگاری عاطف ی و پرخاش گری ب روز کن د] 7[.
اختــالات خــواب در پرســتاران می توانــد بهزیســتی ایــن گــروه ش غلی را ب ه گون های منف ی تح ت تأثیر قرار ده د] 8[. پژوهش گران ب ر ای ن باورن د ک ه افزای ش خط ر بیخواب ی ب ا کاه ش حمای ت اجتماعــی در ارتبــاط اســت] 9[. از ســوی دیگــر برخــی دیگــر از پژوهشــگران خاطرنشــان کردنــد کــه بــی خوابــی منجــر بــه مشــکات اجتماعــی و اختــال روابــط بین فــردی می شــود] 01[. غی ر از مطالعات ی ک ه ب ه بررس ی پیامده ای منف ی کاه ش کیفی ت خــواب بــرروی خــود پرســتاران پرداختهانــد مطالعــات دیگــری نیــز نشــان دادهانــد کــه ایــن کاهــش کیفیــت خــواب می توانــد بــه لحــاظ ســازمانی نیــز تاثیــرات منفــی ایجــاد کنــد. مطالعــات انجــام گرفتــه در ایــن زمینــه نشــان میدهــد کــه بیــن کیفیــت خ واب پایی ن و غیب ت از کار، کاه ش توانای ی انج ام کار و رضای ت ش غلی و عملک رد ش غلی ضعی ف ارتب اط وج ود دارد] 9, 11-41[. حــوادث شــغلی، تصمیم گیریهــا و انتخابهــای نادرســت نیــز از پیامده ای مه م کیفی ت خ واب ضعی ف در اف راد هس تند] 15[ ک ه خ ود میتوان د در حرف ه ای مان د پرس تاری بس یار دارای اهمی ت باش د. مطالعات ی ک ه ب ه بررس ی تاثی رات مثب ت آم وزش بهداش ت خــواب میپردازنــد بــا ایــن پیــش فــرض انجــام میگیرنــد کــه آم وزش بهداش ت خ واب میتوان د ارتق ا دهن ده کیفی ت خ واب در اف راد باش د. از ط رف دیگ ر اکث ر مداخات ی ک ه در ای ن زمین ه انج ام گرفتهان د ب ر روی نمونهه ای بیم ار انج ام گرفتهان د مانن د افــراد دچــار بیخوابــی] 16[ یــا بیمــاران همودیالیــزی] 17[. لــذا توج ه ب ه تأثی ر آم وزش بهداش ت خ واب ب ر روی کیفی ت خ واب در اف راد ش اغلی ک ه س الم هس تند لازم و ض روری بنظ ر میرس د.
ب ا توج ه ب ه آنچ ه ک ه درزمین ه خ واب و اهمی ت آن و تاثی رات آن گفت ه ش د ای ن مطالع ه ب ه بررس ی ای ن موض وع پرداخت ه اس ت ک ه آی ا آم وزش روشه ای بهب ود کیفی ت خ واب و آگاه س ازی اف راد در ای ن زمین ه میتوان د ش اخصهای کیفی ت خ واب را در آنه ا ب ه صورت ی مثب ت تح ت تأثی ر ق راد ده د؟ نتای ج حاص ل از انج ام ای ن مطالع ه میتوان د زمین ه س از ایج اد مداخ ات مؤث ر در جه ت کاه ش مش کات خ واب و افزای ش کیفی ت خ واب در اف راد ش اغل باش د.
مجله ارگونومی، دوره 4، شماره 4، زمستان 1395بابامیری و همکاران

مــواد و روشهــا: ایــن پژوهــش مطالعــه ای مداخلــه ای از نــوع نیمهتجربــی بــود کــه بــرای تعییــن تعــداد نمونــه از رابطــه زیــر اس تفاده ش د ک ه در آن ب ا توج ه ب ه مطالع ات مش ابه] 7[ و 5/4 = d ب ود ک ه ب ا در نظ ر گرفت ن خط ای ن وع اول 5 درص د و ت وان آزم ون 80 درص د و ب ا در نظ ر گرفت ن 10 درص د ری زش نمون ه تع داد نمون ه لازم ب رای هرک دام از گروهه ای ش اهد و کنت رل 05 نف ر بدس ت آم د. ب ا توج ه ب ه پراکندگ ی بیمارس تانها در س طح اســتان و عــدم امــکان نمونهگیــری از کل بیمارســتان ها پرســنل پرســتاری و مامایــی بیمارســتان امــام خمینــی الشــتر بــه عنــوان گــروه مداخلــه و بیمارســتان شــهدای عشــایر بــه عنــوان گــروه کنت رل در نظ ر گرفتــه ش د و از ه ر ک دام از ای ن بیمارس تان ها 50 نف ر ب ه روش تصادف ی س اده ب ه عن وان نمون ه انتخ اب ش دند .معی ار ورود ب ه مطالع ه داش تن حداق ل یکس ال س ابقه کار و معی ار خ روج ع دم تمای ل ب ه ادام ه هم کاری ی ا دارا ب ودن اختا له ای خــواب بــود. همچنیــن لازم بــه ذکــر اســت کــه جهــت رعایــت اص ول اخاق ی قب ل از مطالع ه ه دف از انج ام پژوه ش ب ه ص ورت کام ل توضی ح داده ش د و اف رادی ک ه تمای ل خ ود را اع ام کردن د بــا امضــای فرمهــای رضایتنامــه وارد پژوهــش شــدند. همچنیــن ب رای اف راد ای ن ح ق درنظ ر گرفت ه ش د ک ه در ه ر مرحل ه از انج ام پژوه ش در ص ورت ع دم تمای ل ب رای ادام ه هم کاری از پژوه ش خ ارج ش وند. جه ت س نجش کیفی ت خ واب آزمودنیه ا از پرسش نامه زی ر اس تفاده ش د:
پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ) PSQI(
شــاخص کیفیــت خــواب پیتزبــورگ توســط دانیــل جــی بایســی و همکاران ش) 1989( ب رای اندازه-گی ری کیفی ت خ واب س اخته ش ده اس ت. ای ن مقی اس خودگزارش ی قلمروه ای متع ددی دارد کــه شــامل 7 مؤلفــه می باشــد. مولفههــا عبارتنــد از: 1- کیفیــت ذهنــی خــواب ،2- مــدت زمــان خــواب 3- تأخیــر در خــواب 4- کفای ت خ واب 5- اخت ال خ واب 6- اس تفاده از داروی خ واب آور 7- اختــال عملکــرد روزانــه] 17[. ایــن پرسشــنامه شــامل 81 ســئوال خودســنجی اســت کــه ترکیبــی از 7 مؤلفــه هســتند و دامنــهٔ هریــک از آنهــا از 0 تــا 3 متغیــر اســت. در همــه مــوارد نمــره 0 یعنــی هیــچ مشــکل خوابــی بــرای ایــن فــرد وجــود نــدارد، در حالیکــه نمــره 3 چندیــن مشــکل را نشــان میدهــد . نمرهه ای 7 مؤلف ه ک ه باه م دیگرجم ع ش وند ب ازده، ی ک نم ره کل ی محس وب میگ ردد، ب ا ی ک دامن ه از نق اط 21-0، نم ره 0 نش ان دهن ده هی چ گون ه مش کل خ واب و نم ره 21 نش ان دهن ده چندی ن مش کل در تمام ی محدوده هاس ت. روای ی و پایای ی ای ن پرسش نامه 73/0 و 74/0 گ زارش ش ده اس ت و نقط ه ب رش نی ز
5 درنظــر گرفتــه شــده اســت کــه نمرههــای بالاتــر از ایــن نمــره نشــاندهنده نامطلــوب بــودن کیفیــت خــواب اســت] 7, 81[.
09720035

1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

9
69047949720035

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

ه ر دو گ روه ب ه ای ن پرسش نامه پاس خ دادن د. مداخل ه آموزش ی بر روی گ روه مداخل ه انج ام گرف ت و ی ک م اه بع د از مداخل ه دوب اره ه ر دو گ روه ب ه پرسش نامه پیتزب ورگ پاس خ دادن د. مداخل ه در 6 جلس ه آموزش ی 60 دقیق های ب ه م دت س ه هفت ه ب ا اس تفاده از شــیوه ســخنرانی، بحــث گروهــی، پرســش و پاســخ و پمفلتهــای آموزش ی توس ط ی ک نف ر کارش ناس آم وزش بهداش ت و ی ک نف ر روانش ناس اج را ش د. خاص های از برنام ه آموزش ی در ج دول 1 آم ده اس ت.
مجله ارگونومی، دوره 4، شماره 4، زمستان 1395بابامیری و همکاران

یافته ها
اطاعــات مربــوط بــه متغیرهــای دموگرافیــک دو گــروه و آزمــون همگ ن ب ودن ای ن متغیره ا در دو گ روه در ج دول 2 آم ده اس ت.
نتایــج جــدول 2 نشــان میدهــد کــه از لحــاظ متغیرهــای دموگرافی ک دو گ روه همگ ن هس تند و تف اوت معن یداری بی ن آنهــا وجــود نــدارد.
جه ت بررس ی فرضیهه ا از آزم ون ت ی مس تقل اس تفاده ش د ک ه نتای ج در ج دول 3 و 4 آم ده اس ت.
جدول 1: اهداف و روش های مورد استفاده جلسات آموزشی
جلساتاهداف و روش های بکار رفته در هر جلسه
جلسه اولتوجیه و آشنایی و ترغیب همکاری: آشنایی مدرس و شرکت کنندگان با همدیگر و فعالیتهای جلسات گروهی، ارائه قوانین گروه ،آشنایی با انواع اختالات خواب، آشنایی با الگوهای خواب
جلسه دومآشنایی با روش های مدیریت و کنترل خواب: آموزش نحوه ایجاد اختالات خواب و روش های مفید جهت کنترل آنها
جلسه سومآشنایی با استرس و روشهای مدیریت آن: آشنایی نحوه مواجهه با شرایط استرس زا، مدیریت و کنترل هیجانات
جلسه چهارمآشنایی با استرس و روش های مدیریت آن: آموزش تنش زدایی عضانی تدریجی و تصویر سازی ذهنی
جلسه پنجمآشنایی با حمایت اجتماعی: مشخص کردن شبکه های اجتماعی و نحوه کسب حمایت اجتماعی و اثرات آن
جلسه ششممشخص کردن مشکات خواب: مشخص کردن ویژگی ها و عادات خواب در طول یک ماه گذشته، مشخص کردن الگوهای نادرست رفتاری در ارتباط با خواب
جدول 2: مقایسه متغیرهای دموگرافیک در دو گروه مداخله و کنترل
سطح معنی داری کنترل مداخله گروه متغیر
0/051 23/66 ± 7/47 23/60 ± 6/90 سن، میانگین ± انحراف استاندارد
0/851 7/44 ± 6/13 7/95 ± 6/13 سابقه کار، میانگین ± انحراف استاندارد
0/448 تأهل
32 35 متاهل
18 15 مجرد
0/131 شیفت کاری
12 11 ثابت
38 درگردش39
جدول 3: مقایسه میانگین کیفیت خواب قبل و بعد از مداخله
نتیجه آزمون t قبل از مداخله، میانگین ± بعد از مداخله، میانگین انحراف معیار± انحراف معیار
قبل از مداخلهبعد از مداخله t = 4/005 ،P-value = 0/001t = 2/324 ،P-value = 0/123 5/36 ± 2/62 مداخله26/7 ± 34/8
t = 4/005 ،P-value = 0/001t = 2/324 ،P-value = 0/123 10/94 ± 9/49 کنترل63/8 ± 94/9
10
مجله ارگونومی، دوره 4، شماره 4، زمستان 1395بابامیری و همکاران

جدول 4: توزیع پاسخگویان بر اساس وضعیت کیفیت خواب قبل و بعد از مداخله
کیفیت خواب
نتیجه آزمون مک نمار پیش آزمون پس آزمون گروه
مطلوب نامطلوبمطلوبنامطلوب
P-value = 0/125 )40( 20 کنترل62 )25(42 )84(03 )06(
P-value = 0/001 )36( 18 مداخله01 )02(04 )08(23 )46(
براســاس جــدول 3، بیــن میانگینهــای کیفیــت خــواب قبــل از مداخلــه تفــاوت معنــیداری وجــود نداشــته اســت؛ ولــی بعــد از مداخل ه تف اوت بی ن میانگینه ای دو گ روه معن ی دار ش ده اس ت )100/0 = t = 4/005 ،P-value(.
بــر اســاس نتایــج منــدرج در جــدول 4 وضعیــت کیفیــت خــواب در گ روه مداخل ه در پس آزم ون نس بت ب ه گ روه کنت رل بهب ود داش ته اس ت. قب ل از مداخل ه اف راد دارای کیفی ت خ واب مطل وب در گ روه مداخل ه و کنت رل ب ه ترتی ب 18 و 20 نف ر بودن د ک ه بعــد از مداخلــه ایــن تعــداد در گــروه مداخلــه بــه 40 و در گــروه کنتــرل بــه 24 نفــر تغییــر پیــدا کــرده اســت. همانگونــه کــه در جــدول شــماره 4 دیــده می شــود نتیجــه آزمــون مــک نمــار نیــز نش ان دهن ده تغیی ر تع داد اف راد دارای کیفی ت خ واب از نامطل وب ب ه مطل وب در گ روه مداخل ه ب وده اس ت.
بحث
پژوه ش حاض ر ب ه منظ ور بررس ی تأثی ر آم وزش کیفی ت خ واب بــر وضعیــت خــواب پرســتاران بیمارســتان های لرســتان انجــام شــد. نتایــج نشــان داد کــه آمــوزش روشــهای بهبــود کیفیــت خــواب می توانــد باعــث افزایــش کیفیــت خــواب در پرســتاران گــردد و تعــداد افــرادی کــه کیفیــت خــواب مطلوبــی داشــتند افزایــش پیــدا کــرد. بــا توجــه بــه مطالعــات صــورت گرفتــه افزایــش کیفیــت خــواب بــر عملکــرد کاری و برقــراری ارتبــاط موثرت ر و عمیقت ر ب ا بیم اران مؤث ر اس ت. نتای ج بدس ت آم ده بــا نتایــج مطالعــات مشــابه در ایــن زمینــه همخوانــی دارد] 91, 20[. پرســتاران در محیطــی مشــغول بــکار هســتند کــه روزانــه اســترس های کاری فراوانــی را متحمــل می شــوند و نیازمنــد پالایــش روانــی بالایــی هســتند بنابرایــن دادن آمــوزش بــه ایــن اف راد در زمین ه راهکاره ای کاه ش ای ن تنش ه ا بس یار کم ک کنن ده اس ت چراک ه می توان د باع ث بهب ود کیفی ت خ واب آنه ا گ ردد. ب ه عن وان مث ال آم وزش در زمین ه کس ب حمایت ه ای اجتماعــی لازم می توانــد در ایــن زمینــه بســیار کمــک کننــده باشــد. حمایــت اجتماعــی هــم می توانــد بــه طــور مســتقیم کاهنــده اســترس های ورودی باشــد و هــم پــس از وارد شــدن اســترس اثــرات آن را بــر فــرد کاهــش دهــد] 21, 22[. در ایــن پژوه ش نی ز بخش ی از آموزش ه ا ب ر روش ه ای کس ب حمای ت اجتماعــی متمرکــز بــود. حمایــت اجتماعــی بــا ایجــاد احســاس تعل ق و وابس تگی ب ه دیگ ران باع ث ایج اد خل ق مثب ت و بهب ود رفتارهــای ســامتی شــده و در نهایــت منجــر بــه ایجــاد عــادات خ واب س الم می ش ود، ب ه ع اوه احس اس اینک ه ف رد دیگ ری وجــود دارد یــا وجــود خواهــد داشــت، از تنهایــی اجتماعــی و احســاس تنهایــی جلوگیــری می کنــد تــا وقایــع پرتنــش را بــه صورتــی ارزیابــی نماینــد کــه جنبــه تهدیدکنندگــی کمتــری داشــته باشــد] 23, 42[.
آمــوزش تنــش زدایــی عضانــی تدریجــی، تصویــر ســازی ذهنــی ،کنت رل هیجان ات و آم وزش اب راز هیجان ات از آموزشه ای دیگ ری بــود کــه صــورت گرفــت. هــم تنــش زدایــی عضانــی تدریجــی و هــم تصویرســازی ذهنــی بــه افــراد کمــک میکننــد تــا تنشهــا و فش ارهای ش غلی را پش ت س ر بگذارن د و ب ا ایج اد فض ای ام ن ذهنــی و روانــی بــه افــراد کمــک میکننــد تــا زودتــر بــه خــواب برونــد. کنتــرل هیجانــات و آمــوزش ابــراز مناســب هیجانــات نیــز کم ک میکن د ت ا اف راد تن ش ش غلی کمت ری را تجرب ه کنن د و در نهای ت درنتیج ه کاه ش تن ش کیفی ت خ واب بالات ری داش ته باش ند.
از محدودیته ای تحقی ق میت وان ب ه انج ام پژوه ش ب ه ص ورت مقطع ی اش اره ک رد. ب ه منظ ور کس ب اطاع ات بیش تر در رابط ه بــا کیفیــت خــواب در پرســنل پرســتاری پیشــنهاد میگــردد کــه مطالع های ب ه ص ورت طول ی در بی ن ای ن پرس نل انج ام ش ود .پیشــنهاد می شــود کــه پرســنل از نظــر ایــن متغیرهــا در طــول م دت مطالع ه م ورد نظ ر بررس ی ش ده و رون د تغیی رات س طح کیفی ت خ واب پرس نل م ورد س نجش ق رار گی رد.
نتیجهگیری
09720035

1270001981708Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from journal.iehfs.ir at 11:36 +0330 on Wednesday October 11th 2017

باتوج ه ب ه اینک ه نتیج ه مطالع ه حاض ر نش ان داد ک ه مداخ ات صــورت گرفتــه میتوانــد باعــث افزایــش کیفیــت خــواب پرســنل گــردد، بنابرایــن لازم اســت کــه بررســی های دوره ای در ارتبــاط بــا کیفیــت خــواب کارکنــان صــورت بگیــرد و در صــورت لــزوم
11
کا سه ا و دورهه ای آموزش ی مرتب ط ب ا افزای ش بهداش ت خ واب ب رای آنه ا برگ زار گ ردد.
سپاسگزاری
مجله ارگونومی، دوره 4، شماره 4، زمستان 1395بابامیری و همکاران

ایــن مطالعــه بخشــی از پایــان نامــه کارشناســی ارشــد در رشــته آمــوزش بهداشــت مصــوب دانشــکده بهداشــت و مرکــز تحقیقــات عوام ل اجتماع ی مؤث ر ب ر س امت دانش گاه عل وم پزش کی هم دان میباش د و پش تیبانی مال ی آن توس ط معاون ت تحقیق ات و فن اوری دانش گاه انج ام پذیرفت ه اس ت ک ه بدی ن وس یله نهای ت س پاس و قدردان ی از مس ئولین محت رم ب ه عم ل میآی د. از کلی ه مس ؤلین و پرس نل پرس تاری و مامای ی بیمارس تانهای ام ام خمین ی الش تر و ش هدای عش ایر خرمآب اد نی ز ک ه در انج ام ای ن تحقی ق صمیمان ه ب ا پژوهش گران هم کاری داش تند تش کر و س پاس ف راوان ب ه عم ل می آیــد.
2000;10(2):169-83. DOI: 10.1023/A:1009408204694
Ozminkowski RJ, Wang S, Walsh JK. The direct and indirect costs of untreated insomnia in adults in the United States. Sleep. 2007;30(3):263-73. PMID: 17425222


پاسخ دهید